|
15.02.2010 |
 Podgorica – ND Vijesti - Dešavanja na crnogorskoj političkoj sceni nastala usljed procesa usaglašavanja zakona o izboru odbornika i poslanika sa Ustavom Crne Gore, kao i razlikama u tumačenju principa sekularizma, izazvala su veliku pažnju političke i šire javnosti. Ovom prilikom se neću baviti prigovorima koji idu u pravcu projektovanog tajminga za otvaranje ovih pitanja. To svakako neću uraditi iz razloga nedostatka njihovog utemeljenja.Otvorene dileme ulaze u samu suštinu crnogorskog državnog i društvenog sistema. Piše: mr Sergej Sekulović
Ovo prvenstveno zbog činjenice da ulaze i u partikularno-identitetsko i u generično-identitetsko polje. K.J. Fridrih ističe da svaka nova država insistira na ustavu kao neophodnom elementu svog političkog identiteta. G.Sartori uočava da se za društvenu sigurnost ustav javlja kao okvir slobode, dok nas McWhinney, u svojim pravilima za ustavotvorce, upozorava da budemo skromni u očekivanjima ukoliko se ustavno konstituiše podijeljeno društvo.
Ustav Crne Gore ulazi u polje zahvata društveno-političke antinomije koja se kreće u određenju političkog identiteta koji svoj oslonac traži u građanskom konceptu, i političkog identiteta koji svoje uporište nalazi u etno/nacionalnom supstratu. Što se tiče normativnih rješenja, Ustav Crne Gore svoje težište nesporno oslanja na pojam građanina, dok se, sa druge strane, u društvenom životu građansko često povlači pred nacionalnim. Princip jednakosti građana kao jedan od osnovnih principa, nalazi se pred iskušenjima kada se nađe u dodiru sa pojmovima adekvatne i srazmjerne zastupljenosti pripadnika određene nacionalne zajednice.
Svaki ustav ima prirodnu tendenciju, ili bi bar trebalo da ima, da djeluje kao faktor homogenizacije i stabilizacije, pri čemu se određeni ustavi nalaze pred većim izazovima. Što je društvo pluralnije, to je iskušenje dublje. U tom smislu Ustav Crne Gore ima ozbiljan zadatak, jer je nesporno da je crnogorsko društvo po svom karakteru pluralističko. Kod određenog broja nacionalnih Crnogoraca, uprkos obnovljenoj državnosti, i dalje je prisutna trauma o ugroženosti crnogorskog nacionalnog bića, pripadnici srpske nacionalne zajednice imaju osjećaj društvene podređenosti i isključenosti, dok se pripadnici manjinskih naroda u potrazi za zadovoljavajućom vezom sa državom, oslanjaju na racionalistički element u artikulaciji težnji i zahtjeva.
Ako želimo da preduhitrimo pojačane zahtjeve za regionalizacijom ili drugim modelima koji bi vodili fragmentaciji Crne Gore, odgovorne elite moraju se sa dužnom pažnjom odnijeti prema legitimnim zahtjevima u vezi sa stvaranjem novih opština, a povodom zakona o teritorijalnoj organizaciji koji se nalazi u skupštinskoj proceduri.
Takođe, izborno zakonodavstvo mora biti mijenjano u saradnji sa manjinskim partijama a na osnovama zdravih kompromisa. Ovakav model političkog djelovanja treba primijeniti i u odnosu na zakonodavstvo koje se javlja kao fundamentalno za manjinske narode.
Poštovanje političkih i nacionalnih razlika kroz sprovođenje apsolutne neasimilatorske politike, stvara pretpostavke za postupno jačanje pojma grđanstva. Građenje uslova za uspostavljanje građanskog (anacionalnog/nadnacionalnog) političkog identiteta i na bazi njega lojalnosti prema državi Crnoj Gori, zahtijeva postojanje jasne političke volje za konstituisanje jakih institucija sistema zasnovanih na vladavini prava i poštovanju ljudskih prava i sloboda. Politika torelancije i nediskriminacija koju bi implementirale ovakve institucije, omogućila bi stvaranje kulturnog obrasca, koji bi bio u funkciji uravnoteženog pulsiranja sistema, i koji će u krajnjem izgraditi jako osjećanje ustavnog patriotizma.
Koliko su društvene elite sposobne da uoče pravu dijagnozu stanja i da li su spremne za državničko djelovanje, ostaje da se vidi.
Autor je član Predsjedništva PzP
 |
